Qarın Ağrısı Niyə Olur? Səbəbləri, Riskləri və Müalicəsi

Qarın ağrısı həzm sistemi problemlərindən tutmuş ciddi cərrahi xəstəliklərə qədər bir çox fərqli səbəbdən yarana bilən, cəmiyyətdə ən çox rast gəlinən simptomlardan biridir. Bu məqalədə qarın ağrısının yaranma səbəbləri, təhlükəli risk faktorları, diaqnostika üsulları, dərman və təbii müalicə prosesi barədə ən zəruri tibbi məlumatlar ətraflı şəkildə təqdim edilir.

#Qarın Ağrısı Niyə Olur?

Qarın ağrısı mədə, bağırsaq, qaraciyər, öd kisəsi, mədəaltı vəzi və ya böyrəklər kimi daxili orqanlarda baş verən iltihablanma, infeksiya, spazm və ya qan dövranı pozğunluqları nəticəsində yaranır. Orqanizmin hər hansı bir nahiyəsində yaranan problem sinir uclarını xəbərdar edərək beyinə ağrı siqnalları göndərir. Ağrının xarakteri, yəni küt, kəskin, sancı və ya yanma şəklində olması problemin mənbəyindən birbaşa asılıdır.

#Qarın Ağrısının Əsas Səbəbləri Nələrdir?

Qarın nahiyəsində yaranan ağrılar adətən yerləşdiyi yerə və xarakterinə görə müxtəlif xəstəliklərin xəbərçisidir. Ən çox qarşılaşılan səbəblər aşağıdakılardır:

• Həzm problemləri: Qaz sıxışması, qəbizlik, ishal və həzmsizlik qarın ağrısının ən bəsit və ən yayılmış səbəbləridir.
• Mədə xəstəlikləri: Qastrit, mədə xorası və qastroezofageal reflüks xəstəliyi adətən qarnın üst hissəsində yanma və ağrı yaradır.
• Bağırsaq infeksiyaları və iltihabları: Qida zəhərlənmələri, qıcıqlanmış bağırsaq sindromu, apendisit və Kron xəstəliyi kəskin sancılara səbəb olur.
• Öd kisəsi və qaraciyər problemləri: Öd daşları və öd kisəsinin iltihabı xüsusilə qarnın sağ üst hissəsində kəskin ağrılarla özünü göstərir.
• Böyrək və sidik yolları xəstəlikləri: Böyrək daşlarının düşməsi və ya sidik yolu infeksiyaları qarnın alt hissəsinə və belə vuran şiddətli ağrılar yaradır.
• Ginekoloji problemlər: Qadınlarda aybaşı sancıları, yumurtalıq kistaları və uşaqlıqdan kənar hamiləlik qarın altı ağrıların əsas səbəblərindəndir.

#Qarın Ağrısı Zamanı Nə Etməli?

Ağrı qəfil başladıqda ilk növbədə fiziki aktivliyi dayandırmaq və istirahət etmək lazımdır. Qarnı sıxan dar geyimlər və ya kəmərlər dərhal boşaldılmalıdır. Ağrı zamanı ağır və yağlı qidaların qəbulu dayandırılmalı, mədəni yormamaq üçün maye qəbuluna üstünlük verilməlidir. Əgər ağrının səbəbi bəlli deyilsə, qarın nahiyəsinə güclü masaj etmək və ya təsadüfi dərmanlar içmək vəziyyəti pisləşdirə bilər. Bol miqdarda ilıq su içmək və rahat bir vəziyyətdə uzanmaq spazmların azalmasına kömək edir.

#Qarın Ağrısının Təbii Yolla Müalicəsi Necə Aparılır?

Bəsit həzm problemləri və yüngül spazmlar zamanı ev şəraitində təbii üsullardan istifadə etmək mümkündür. Təbii müalicə vasitələri mədə və bağırsaq əzələlərini rahatlatmaq üçün effektivdir:

• Bitki çayları: Zəncəfil çayı mədə bulantısını və qaz sancılarını azaldır. Nanə və çobanyastığı çayı isə bağırsaq əzələlərini rahatladaraq həzmsizlikdən yaranan krampları aradan qaldırır.
• İsti su tətbiqi: Əgər ağrı qaz sıxışması və ya aybaşı sancısı mənşəlidirsə, qarın nahiyəsinə isti su torbası qoymaq qan dövranını sürətləndirir və əzələləri yumşaldır. Lakin apendisit kimi iltihabi xəstəlik şübhəsi varsa, isti tətbiq etmək qətiyyən olmaz.
• Qatıq və probiotiklər: Təbii qatıq və ya probiotiklərlə zəngin qidalar bağırsaq florasını tənzimləyərək ishal və köp səbəbli ağrıları yüngülləşdirir.

#Qarın Ağrısının Müalicəsi Necə Aparılır?

Qarın ağrısının tibbi müalicəsi birbaşa onun yaranma səbəbindən asılıdır. Müalicə prosesi adətən aşağıdakı mərhələlərlə həyata keçirilir:

#Diaqnostika Prosesi

Müalicəyə başlamazdan əvvəl həkim tərəfindən fiziki müayinə aparılır. Zərurət yarandıqda qan və nəcis analizləri, ultrasəs müayinəsi, kompyuter tomoqrafiyası və ya endoskopiya vasitəsilə ağrının dəqiq mənbəyi və orqanların vəziyyəti müəyyən edilir.

#Dərman Müalicəsi

Ağrının səbəbi infeksiya olduqda həkim tərəfindən müvafiq antibiotiklər təyin edilir. Mədə xorası və ya qastrit zamanı mədə turşuluğunu tənzimləyən preparatlar, bağırsaq spazmlarında isə spazmolitik dərmanlar istifadə olunur.

#Cərrahi Müdaxilə

Təcili və təxirəsalınmaz hallarda cərrahi əməliyyat qaçılmaz olur. Kəskin apendisit, öd kisəsinin iltihabı, bağırsaq keçməməzliyi, mədə deşilməsi və ya böyük yumurtalıq kistalarının partlaması kimi vəziyyətlərdə pasiyent dərhal əməliyyata alınır.

#Qarın Ağrısı Dərmanı Nə Zaman Qəbul Edilə Bilər?

Qarın ağrısı zamanı dərman qəbulu olduqca diqqət tələb edən bir mövzudur. Əgər ağrının səbəbi həkim tərəfindən dəqiq təyin edilməyibsə, kor koranə ağrıkəsici içmək qəti qadağandır. Ağrıkəsicilər ciddi cərrahi xəstəliklərin (məsələn apendisit) əsas simptomu olan kəskin ağrını gizlədir, bu isə xəstəxanayaya müraciət vaxtını gecikdirərək həyati təhlükə yaradır. Qarın ağrısı dərmanı yalnız əvvəlcədən təyin olunmuş xroniki problemlərdə, məlum aybaşı sancılarında və ya həkimin birbaşa təyinatı əsasında qəbul edilməlidir. Yüngül köp və qaz sancılarında isə sadəcə qaz çıxarıcı və spazmolitiklərdən istifadə oluna bilər.

#Qarın Ağrısı Nə Zaman Risklidir?

Hər qarın ağrısı sadə bir həzm problemi olmaya bilər. Bəzi hallarda ağrı təcili tibbi müdaxilə tələb edən ciddi və riskli bir xəstəliyin göstəricisidir. Aşağıdakı riskli əlamətlər müşahidə edildikdə dərhal xəstəxanaya müraciət edilməlidir:

• Ağrının anidən, çox kəskin və dözülməz şəkildə başlaması.
• Qusma kütləsində və ya nəcisdə qan izlərinin görülməsi.
• Nəfəs darlığı, başgicəllənmə və yüksək hərarətin ağrıya müşayiət etməsi.
• Qarnın toxunarkən taxta kimi sərt və çox həssas olması.
• Ağrının bir neçə saatdan çox fasiləsiz davam etməsi və getdikcə şiddətlənməsi.
• Dərinin və ya gözlərin saralması yəni sarılıq əlamətləri.

#Qarın Ağrısının Qarşısını Almaq Üçün Nələrə Diqqət Edilməlidir?

Həzm sistemi mənşəli qarın ağrılarının qarşısını almaq üçün gündəlik həyat tərzində və qidalanma vərdişlərində bəzi qaydalara əməl edilməlidir:

• Qida rasionunda lifli qidalara yəni meyvə, tərəvəz və tam taxıllara üstünlük verilməlidir.
• Gün ərzində kifayət qədər ən azı 2 litr təmiz su içilməlidir.
• Yeməklər kiçik porsiyalarla və çox yaxşı çeynənərək yeyilməlidir.
• Həddindən artıq yağlı, ədviyyatlı və qızardılmış qidalardan qaçınılmalıdır.
• Yeməkdən dərhal sonra uzanmaq əvəzinə hərəkətli olmağa və ya yüngül yürüşlərə diqqət yetirilməlidir.